मनमाेहन ठकुल्ला डाेटी,
डाेटीकाे सायल गाउँपालिकामा निर्माणाधीन स्वास्थ भवनका ठेकेदार पेस्की लिएर लामाे समयदेखि सम्पर्क विहीन भएका छन् ।

गाउँपालिकाकाे स्वास्थ्य भवन निर्माण कार्यकाे लागि वि. स २०७८ साउन २० गतेदेखि ३ वर्ष भित्र निर्माण कार्यकाे लागि सम्झौता भएकाे भएपनि टिबिआर कन्ट्रक्सन प्राली नामक कम्पनीका ठेकेदार गाेकर्ण शाहले ८४ लाख पेस्की लिएर सम्पर्क विहीन भएकाे गाउँपालिकाले जानकारी दिएकाे छ ।

उक्त निर्माणधिन स्वास्थ्य भवनकाे काम ३ वर्षमा सक्नु पर्ने थियाे । सम्झौता भएकाे ढाइ वर्ष बितिसक्दा पनि भवन बन्ने कुनै चाँजोपाँजो छैन् । भवनकाे काम अलपत्र पारी ठेकेदार सम्पर्क विहीन भएपछि गाउँपालिकाले बेलाबखत ठेकेदार सम्पर्क आउन र काम सुरु गर्न आग्रह गर्दा समेत ठेकेदार सम्पर्क नआएकाे उक्त गाउँपालिका अध्यक्ष धर्मराज जाेशीले बताए । ठेकेदारले दुई वर्ष अगाडि पेस्की लिएकाे भएपनि भवन निर्माण कार्यकाे लागि आफू निर्वाचित भएर आइसकेपछि तीन पटक पत्राचार गरेकाे अध्यक्ष जाेशीले बताएका छन् ।

दुई वर्ष अगाडि टेण्डर भएर पेस्की भुक्तानी भएका कारण काम सुरू गर्न भनी आफ्नाे तर्फबाट पटकपटक पत्राचार र हजार चाेटी भन्दा बढी फाेन गर्दा पनि आउछु भन्दै बाहाना बनाउने गरेकाे गाउँपालिका अध्यक्ष जाेशीकाे आराेप लगाएका छन् ।

अध्यक्ष जाेशीले भने ‘ मैले स्थानीय व्यक्तिहरूलाई बसाएर त्याे विषयमा छलफल गरिसकेकाे छु । भवन निर्माणकाे काम १ वर्ष मात्रै बाँकी रहदै गर्दा सम्पर्कमा नआए कार्वाही प्रक्रिया अगाडि बढाउने भनेर अन्तिम पत्राचार गर्दा ठेकेदारले आफू कामकाे लागि सायलमा पुस २० गते हाजिर हुन्छु भनी बताएका छन् । यदि ठेकेदार गाेकण शाह उक्त दिन नआएमा अन्य विकल्प साेच्न बाध्य  हुनेछु ।”

सामाजिक सञ्जालमा ८४ लाख लिएर ठेक्केदार भागेकाे भन्ने छ त्यसमा तपाईं के भन्नू हुन्छ भनी हामिले प्रश्न गर्दा अध्यक्ष जाेशीले भने – “पेस्की लिएर गएपछि ठेकेदार भागेकै भनाैँ । तर ठेकेदार शाहलाई पटकपटक फाेन गर्दा कहिले धनगढी कहिले काठमाडौ भन्ने गर्छ । अहिले कहाँ छ ? थाहा भएन मलाई !”

बजेट अभाव कारण स्वास्थ्य भवन निर्माण कार्य राेकियाे भन्ने पनि छ भन्ने हाम्राे जिज्ञासामा जाेशीले भने – “संघिय बजेट भएका कारण कामकाे प्रगति विवरण बुझाएपछि मात्र सरकारले बजेट दिने हाे । ठेकेदारले लिएकाे ८४ लाख पेस्कीकाे कुनै कामै गरेकाे छैन् । त्यसकारण संघिय सरकारबाट थप पैसा आउन सकेकाे छैन ।” भवन निर्माणकाे सन्दर्भमा कुरा गर्दा फिल्ड बनाएकाे र अरू कार्य अगाडि बढाउन नसकेकाे गाउँपालिका अध्यक्षकाे भनाइ छ ।

अध्यक्ष जाेशीले भने ” उक्त तीन वर्षीय ठेक्का ९ कराेडकाे रहेकाे छ । ठेकेदारले ८४ लाख लिएकाे भएपनि कामकाे कुरा गर्दा जिराे(शुन्य ) प्रगति भएकाे ठाेकुवा छ । अनुमानित लागत १० कराेडकाे हाे ।

यति कुरा हामीलाई प्राप्त भैसकेपछि हामीले नितान्त रूपमा बुझ्न ‘टिबिआर कन्ट्रक्सन प्राली’का ठेकेदार गाेकण साहलाई फाेन गरेका थियाैँ । हेलाे भन्न नपाउदै उताबाट ठेकेदार शाहले म बिरामीछु काे हाे भनिसक्नु भ्यायाे । स्वास्थ भवनकाे विषयमा बुझ्न खाेज्दा म बिरामी छु फेरि के भन्नू हुन्छ ? २ सेकेन्ड बित्न नपाउँदै ठेकेदार शाहले भने ‘ हस्पिटल छु यार तपाईं के कुरा साेध्दै हुनुहुन्छ । उहाँलाई मेराे जवाफ थियाे । तपाईंको कम्पनीका अरू कर्मचारीबाट जानकारी लिन मिल्दैन ? ठेकेदार शाहले भने म बाहेक अरूकसैसँग मिल्दैन् । उनले थपि हाले ” मलाई १ हप्तापछि फाेन गर्नु ।”

यति कुरा भैसकेपछि १ हप्ता भित्र ठेकेदार शाहलाई पालिकाले सम्पर्कमा आउन निर्देशन दिएकाे छ भन्ने कुरा प्रष्ट हुन्छ । यस कुरालाई सहज रूपमा के बुझ्ने बाहाना हाे कि बिरामी भन्ने प्रश्न खडा हुन आउँछ ।

गाउँपालिका वडा न ४ का वडा अध्यक्ष जगत बहादुर सिंहका अनुसार उक्त १० शैयाकाे अस्पताल निर्माणकाे लागि सम्झौता र पेस्की लिएकाे भएपनि ठेकेदार गाेकण शाहले नटेढ्ने काम गरेकाे बताए । अहिले स्वास्थ सेवा टिनकाे ४ काेठे भवनबाट प्रवाह गरिदै आएकाे अध्यक्ष सिंहले बताए । केही समयकाे लागि स्वास्थ्य सेवा सहज प्रवाह गर्न वडा सरकार र आड्रा नेपाल नामक संस्थाबाट छुट्टै ५ काेठे भवन निर्माण कार्य अगाडि बढाएकाे बताउनु भएकाे छ । स्वास्थ भवन जस्तो चिन्ताकाे विषयलाई ठेकेदारले लापरबाही गरेकाे उनले बताएका छन् । यदि अब ताेकिएकाे सायमा ठेकेदार नपुगे सिधै कार्वाही गर्ने धम्की दिएका छन् ।

साेहि ४ नम्बर वडाका निवर्तमान वडा अध्यक्ष टेक बहादुर सिंहका अनुसार उतिबेला ठेक्का सम्झौता हुँदा फिल्ड निर्माण वडा र गाउँपालिकाले गर्ने भवन निर्माण ठेकेदार कम्पनीले गर्ने सम्झौता भएकाे बताए । तर फिल्ड निर्माण गर्ने कार्य सम्पन्न भएकाे अढाई वर्ष बितिसक्दा पनि भवन निर्माण कार्य अगाडि नबढेकाे सिंहले बताए । उहाँले भन्नू भयाे ” भवन निर्माणकाे कुरा गर्नु हुन्छ भने आजसम्म सिन्काे भाँच्चेकाे छैन् ।” निवर्तमान वडा अध्यक्ष सिंहले थपे ” यहाँका जनप्रतिनिधिकाे कम्जोरी या ठेकेदारकाे त्याे कुरा बुझ्न सक्या छैन तर काममा भने धेरै लापरबाही भएकाे छ ।”

उहाँका अनुसार अहिले स्वास्थ्य सेवामा गतिलाे भवन नहुँदा बाधा पुग्ने गरेकाे छ । स्वास्थ्यले वर्तमान समयमा टिनकाे छानामुनी प्रसुति ( डेलिभरी) सेवा लगायत अन्य उपलब्ध सेवा दिइरहेकाे टेक बहादुर सींहले बताए । उक्त क्षेत्रका जनता अहिले स्वास्थ्य सेवामा मर्कामा परेका छन् । पहिले स्वास्थ्यले दिने सेवा राम्राे रहे पनि वर्तमान समयमा स्वास्थ्य सेवा खस्कदै गएकाे सिंहकाे आराेप छ । सेवाग्राहीलाई पनि सेवा लिन असहज वातावरण सिर्जना भएको उनकाे भनाइ छ । सिहले फेरि थपे” टिनकाे छाना मुनि प्रसुती ( डेलिभरी) सेवा दिँदा महिलाको स्वास्थ शरीरकाे के हालत हाेला ? जनता मर्कामा छन् र पिडामा छन्, स्वास्थ्य सेवाबाट बञ्चित नै भन्दा फरक नपर्ला ।”