मनमाेहन ठकुल्ला, डाेटी,
डाेटीमा लामाे समयसम्म पानी नपर्दा हिउँदे बाली सुक्न थालेको छ। सिँचाइकाे पहुँच नभएका तथा आकाशे पानीकाे भरमा रहेका क्षेत्रमा सुख्खा खडेरीका कारण खेती सुक्न थालेकाे हाे । कतिपय लेकाली भेगमा गहुँ सुकिसकेकाले किसानहरूलाई पिरलाे परेकाे छ ।

यस वर्ष लामाे समयसम्म हिउँदे वर्षा नभएपछि जिल्लाकै दाेस्राे प्रमुख बाली गहुँ, र अन्य जाै, मुसुरो, कलाउ, ताेरी खेती सुक्दै जाँदा किसानहरू चिन्तामा डुबेका छन् । खेत नजिक खाेला तथा गाडमा पानी हुने क्षेत्रमा पनि दिनानुदिन पानी सुक्दै जाँदा खेतमा सिँचाइ गर्न थप समस्या भएकाे किसानहरूले बताएका छन् ।

यस वर्ष आकाशे पानीलाई कुर्दाकुर्दै हिँउदे माैसम सकिन लागे पनि सुख्खा खडेरीले हिउँदे बाली सबै सुकेर सत्यानाश भएकाे पूर्वीचाैकी गाउँपालिका वडा नम्बर २ का गाेरख बहादुर ठकुल्लाले बताउनु भएकाे छ । पानी नपरेपछि हिउँदे खेति जाेगिएन् तर पानी नपर्दा आलु र धानकाे लागि खन्जाेत गर्न पनि नपाएकाे ठकुल्लाले बताउनु भयाे । उहाँले भन्नू भयाे ” अब मेघ आएर के काम गहुँ सुकेर हुरूक्कै भए, बर्खाकाे खेति लगाउनलाई खन्जाेत गर्न पनि नपाएपछि याे वर्ष पेट भाेकाे रने चिन्ता छ ।”

कृषि ज्ञान केन्द्र डाेटीले दिएकाे तथ्यांक अनुसार जिल्लाभरहाल
१४ हजार २ सय १९ हेक्टर जमिन आकाशे पानीकाे भरमा रहेकाे छ । त्यस्तै १४ हजार २ सय ९० हेक्टर जमिनमा गहुँ खेति गरिदै आएकाे प्राप्त सूचनामा उल्लेख छ । यसरी तथ्यांकलाई तुलना गर्दा जिल्लामा हाल आंशिक र पूर्ण गरी ११ हजार २ सय ८१ हेक्टर जमिन मात्रै सिँचित रहेकाे छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्र डाेटीका निमित्त प्रमुख गंगादत्त अवस्थीका अनुसार यस वर्ष हिँउदे वर्षा नभएका कारण गहुँ तथा हिउँदे खेतीकाे उत्पादनकत्व ह्वात्तै घट्ने बतानु भएकाे छ । सिँचाइ भएकाे क्षेत्रमा गहुँ तथा हिउँदे बाली जाेगिए पनि लेकाली तथा सिँचाइकाे पहुँच नभएका क्षेत्रमा माघ महिना भित्र आकाशे पानी नपरेपछि सुख्खा खडेरीका कारण हिउँदे बाली घट्ने आकलन गरेकाे निमित्त अवस्थीले बताउनु भएकाे छ । यदि यस वर्ष माघ महिनामा आकाशे पानी परेपछि गहुँ बाली जाेगिएपछि किसानलाई अलि राहद हुने बताउनु भएकाे छ ।

अवस्थीले भन्नुभयो ” यदि यस वर्ष माघ र फागुनमा आकाशे पानी नपरेपछि फलफूल, लहरेबाली, तरकारी खेती लगाउन समस्या हुनेछ ।” आफू जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहमा अनुगमनमा जाँदा हिउँदे बाली कतिपय क्षेत्रमा सुकिसकेकाे बताउनु भयाे ।

वर्तमान समयमा जिल्लामा ८२.००% जनसंख्या कृषि पेशामा आत्मनिर्भर रहेकाे छ । तर सिँचाइको पहुँच नभएका क्षेत्रमा यसपालि गहुँ उम्रेका छैन्न उम्रिए पनि गहुँको पिपरा सुकेर गएपछि किसानलाई निकै पिरलाे छ ।

गतवर्ष डाेटीमा २३ हजार ८ सय ९८ मेट्रिकटन गहुँ उत्पादन भएकाे थियाे भने यस वर्ष समयमै पानी नपरेपछि गहुँ उत्पादनमा कमी आउने कृषि ज्ञान केन्द्र डाेटीले अनुमान गरिएकाे छ ।