मनमाेहन ठकुल्ला डाेटी / सायल स्वास्थ्य भवनकाे विषयलाई लिएर बजारमा निकै हल्ला चलिरहेकाे थियाे । ‘हल्ला थियाे स्वास्थ्य भवनका ठेकेदार ८४ लाख लिएर भागे’ दाेस्राे दिन एकबिहानै चिया पसलमा गए फेरि त्यहाँ पनि त्यहीँ कुरा चलिरहेकाे थियाे । त्याे दिन सामाजिक सञ्जालमा उक्त स्वास्थ्य भवनकाे विषयमा तस्बिरसहितकाे एउटा लेख आयाे । उक्त लेख पढे । घटनाकाे विषयमा बुझ्दा डाेटीकाे सायल गाउँपालिका वडा ४ मा स्वास्थ्य भवनकाे लागि भनेर संघिय सरकारबाट ९ कराेड बजेटकाे टेन्डर भएछ । उक्त भवन निर्माणकाे लागि वि स २०७८ साउन महिनाकाे २० गते ‘टिबिआर कन्ट्रक्सन प्राली’ नामक कम्पनीसँग सम्झौता पनि भएछ । फिल्ड निर्माण गाउँपालिका र वडा सरकारले मिलेर गर्ने तर स्वास्थ्य भवन ठेकेदार कम्पनीले गर्ने निर्णय पनि भएकाे रहेछ । स्वास्थ्यका नयाँ भवन निर्माणकाे लागि पुराना २ वटा भवन पनि भत्काएर भवन निर्माण भनी फिल्ड निर्माण कार्य सम्पन्न भएछ ।

‘टिबिआर कन्ट्रक्सन प्राली’ का ठेकेदार गाेकर्ण शाहले भवन निर्माणकाे काम सुरू गर्नकाे लागि पहिलाे किस्ता ८४ लाख पेस्की पनि लिएका रहेछन् । पेस्की लिएर ठेकेदार शाह सम्पर्क विहीन पनि भएका रहेछन् । समय बित्दैजाँदा भवन बन्ने कुनै ठेगान नरहेछ ।

घटनाकाे विषयमा हामीले गाउँपालिका अध्यक्ष धर्मराज जाेशीसँग यति कुरा बुझी सकेपछि समाचारलाई तथ्यपरक बनाउनकाे लागि केही कुरा कमि भएकाे महसुस गरियाे । त्यसपछि गाउँपालिकाकाे प्रशासनीक कर्मचारीसँग बुझ्ने प्रयास गरियाे । तर सायल गाउँपालिका प्रशासनिक कर्मचारीसँग स्वास्थ भवनकाे विषयमा बुझ्न खाेज्दा पत्राचार गरेकाे तिथि मिति लगायतका अभिलेखहरू केही पनि उपलब्ध भएन । सूचना अधिकारी, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, इन्जिनियर लगायतका व्यक्तिहरूले बाहाना गरे ।

गाउँपालिकालाई सूचना माग्न गरिएकाे संघर्ष

हामीले समाचारलाई अझै तथ्यपर बनाउनु थियाे । सायल गाउँपालिका सुचना अधिकारीलाई पटकपटक फाेन गर्दा सम्पर्क हुन नसकेपछि यस विषयमा हामीले विस्तृत बुझ्न खाेज्दा गाउँपालिकाकाे वेबसाइट भिजिट गर्याैँ । उक्त वेवसाइडकाे कर्मचारी विवरणमा जाँदा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हर्कबहादुर साफरी भेटियाे । उहाँसँग हामीले सम्पर्क गर्दा उहाँलाई स्वास्थ्य भवनकाे ठेक्का सम्झौता उपलब्ध गराइदिनु पर्याे भन्दा सम्झौता मिति बाहेक अन्य पत्राचार गरेकाे मिति दिएनन ।

केही घण्टापछि यसबारेमा अझै बुझ्न खाेज्दा प्रमुख साफरीले भने म केही हैन बाकी कुरा दिन मिल्दैन भन्दै ठेकेदारलाई दिएकाे अन्तिम पत्रचार मिति २०८०/०९/०१ गते हाे भन्दै इन्जिनियरकाे नम्बर छ नम्बर दिन्छु भनेर उहाँसँग कुरा गर्नुहाेस् भन्दै फाेन राख्न भ्याइहाले ।

वेबसाइट मार्फत भिजिट गर्दा ‘ राेशन ओझा नाम इन्जिनियरकाे नम्बर प्राप्त भयाे । उहाँसँग पहिलाे पटक कुरा गर्दा उक्त आवश्यक अभिलेख म प्राप्त गराइदिन्छु भन्ने । तर केही घण्टा पछि फाेन गर्दा म बाहिर छु मलाई थाहा छैन इन्जिनियर ओझाले भने ।

फेरि प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत भएकै नाताले हामीले फेरि हर्क साफरीसँग कुरा बुझ्न खाेजे तर उहाँले भन्नू भयाे दराजमा छ म खाेजेर दिन्छु सबैकुरा । तर केहि घण्टापछि फाेन गर्दा उहाँको फाेन उठेन । उहाँले अबअब भन्दै हामीले कार्यालय समय वितेकाे पनि पत्तै पाएनौं ।

दाेस्राे पटक पालिका अध्यक्षसँग फाेनमा भएकाे कुराकानी

दाेस्राे पटक गाउँपालिका अध्यक्ष धर्मराज जाेशीलाई हामीले फाेन गरेका थियाैँ। पटकपटक फाेन गरेपछि मात्र १ पटक फाेन उठ्न सफल भयाे । हुन त के कुरा गर्नु । पहिलाे दिन १० पटक फाेन गरेपछि मात्र बल्ल ११ ओै पल्ट अध्यक्ष जाेशीकाे फाेन उठ्न सफल भएकाे हाे । हामीले अध्यक्षलाई भनेका थियाैँ गाउँपालिका कर्मचारीले चाहिएकाे सूचना दिएनन् हजुर !! सुचना अधिकारीलाई फाेन गर्नु हाेस् । हाम्राे जवाफ सूचना अधिकारीलाई फाेन लागेन, फाेन लागेपछि उठेन । त्यति भन्दै अध्यक्ष जाेशीले भने तपाईं कहाँ हुनुहुन्छ ? मेराे जवाफ सिलगढी । उहाँले भन्नू भयाे गाउँपालिका गएपछि मात्र सबैकुरा दिन मिल्छ, फाेन मार्फत दिन मिल्दैन् । फेरि अध्यक्ष जाेशीले कुरा थपि हाल्नुभयाे “सिलगढी भन्नू हुन्छ म धनगढीकाे यात्रामा छु नजिकै त हाेनी सायल गाउँपालिका, पालिकामा जानुहाेस् । म वाल्ल नै परे । उहाँ मार्फत फाेन कट भयाे ।

दाेस्राे दिन प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतसँग गरेकाे कुराकानी

दाेस्राे दिन कुरा बुझन् खाेज्दा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत साफरीले भने म प्रमुख हैन मैले दिन मिल्दैन, केन्द्रबाट अर्काे मान्छे पठाएकाे छ । हामीले भनेउ यतिन्जे तपाईंकाे हातबाट भएकाे विवरण अथवा अभिलेख हाे नी सर उपलब्ध गराइपाउ भन्दा उहाँले भन्नू भयाे ४ बजेपछि म तपाईंलाई आफै फाेन गर्छु । मध्याह्न १२ बजे देखिकाे पर्खाइ बेलुकि ४ बजेसम्म निकै लामाे भयाे । त्यसपश्चात फाेन नआएपछि करिव ५ बजे प्रमुख साफरीलाई पटकपटक फाेन गर्न खाेज्दा बेस्त भन्याे । केहि घण्टाकाे अन्तरालपछि अझ फाेन गर्न खाेज्दा बेस्त भन्या याे कुरा सावित भयाे कि नम्बर बल्याकलिष्टमा राख्न समेत भ्याएछन् प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत साफरी ।

स्थानीय व्यक्तिका अनुसार स्वास्थ्यले अहिले टिनकाे छाना मुनी सुत्केरीलाई सेवा दिइरहेकाे छ ।

नेपालकाे संविधानकाे धारा २७ र सूचना हक सम्बन्धी ऐन २०६४ काे दफा ७ काे उपदफा १ बमोजिम समाचार प्रकाशन तथा प्रसारण प्रयाेजनका लागि सरकारी कार्यालयबाट सूचना पाउने व्यवस्था रहेकाे छ । तर सायल गाउँपालिकासँग सूचना माग्दा अटेरी तथा कन्जुस्याइँ गरेकाे छ ।