काठमाडौं । डोटीसहित देशका नौ जिल्ला वन डढेलोको उच्च जोखिममा रहेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ। प्राधिकरणका अनुसार अघिल्लो वर्षको तथ्याङ्कका आधारमा बाँके, बर्दिया, चितवन, दाङ, कैलाली, कञ्चनपुर, पर्सा, सल्यान र सुर्खेत वन डढेलोको उच्च जोखिममा परेका जिल्ला हुन्।

यस्तै डोटीसहित अछाम, अर्घाखाँची, बारा, डडेल्धुरा, गोरखा, जाजरकोट, कपिलवस्तु, मकवानपुर, नवलपुर, प्यूठान, सिन्धुली र उदयपुरलाई मध्यम जोखिमको सूचीमा राखिएको छ।

प्राधिकरणले वन डढेलोको जोखिम न्यूनीकरणका लागि पूर्वानुमान, निगरानी र चेतावनी प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउने कार्ययोजना तयार गरेको छ। साथै वन व्यवस्थापन, पूर्वतयारी तथा नियन्त्रणका उपाय अवलम्बन गर्दै जोखिम कम गर्ने रणनीति तय गरिएको जनाइएको छ।
वन डढेलो नियन्त्रणलाई प्रभावकारी बनाउन सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहका निकायबीच समन्वय बढाइने तथा सरोकारवालासँग सहकार्य गरी परिणाममुखी प्रयास अघि बढाइने प्राधिकरणले जनाएको छ। यसबाट जनधन र पर्यावरणीय स्रोतमा हुने क्षति न्यून गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
यस्तै जनचेतना अभिवृद्धि, नियमन सुदृढीकरण, वन क्षेत्र र वनजन्य इन्धन व्यवस्थापनमार्फत आगलागीको जोखिम घटाउने रणनीति पनि कार्ययोजनामा समावेश गरिएको छ। मौसम पूर्वानुमान र पूर्वसूचनालाई थप प्रभावकारी बनाउँदै वन डढेलोजन्य विपद् प्रतिकार्यलाई सशक्त बनाइने उल्लेख छ।

प्रविधिको प्रयोग र मानव संसाधन परिचालनमार्फत जोखिमयुक्त क्षेत्रको निगरानी, पहिचान र पूर्वचेतावनी प्रणालीलाई बलियो बनाइने प्राधिकरणको भनाइ छ। साथै सरोकारवाला निकायबीच समन्वय, सञ्चार, तालिम, सचेतनामूलक अभियान र अभ्यासमार्फत डढेलो नियन्त्रण तथा पूर्वतयारीलाई सुदृढ गरिनेछ।

वन डढेलोबाट प्रभावित समुदायको उद्धार, उपचार, राहत र पुनःस्थापनालाई प्रभावकारी बनाउने, अनुगमन तथा तथ्याङ्क व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित गर्दै अध्ययन–अनुसन्धानका लागि आधार तयार पार्ने रणनीति समेत प्राधिकरणले अघि सारेको छ।