युनिकोड    राशिफल    एफएम रेडियाे    छाँपा प्रकाशन                     
 FLASH
बाढि पहिराेका कारण डाेटीमा १३ काे मृत्यु | डोटीले जित्यो प्रदेश स्तरिय भलविल प्रतियोगीता | प्रदेशस्तरिय भलिवल जितको नजिक डोटी | समाज सेवा डोटीको बार्षिकोत्सव सम्पन्न, धनगोपाल अक्षयकोष स्थापन | एमालेकाे सूर्य चिन्ह परिवर्तन, यस्ताे बन्ने भाे चिन्ह | अखिल क्रान्तिकारीमा नयाँ ईतिहास, पहिलो महिला अध्यक्ष बनीन् सिंह | पुरानैशैलीमा समाज सेवा डोटी, ३१ औ वार्षिकत्सब भव्य तयारी | डाेटीमा बाबुकाे नागरिकता नभएकाे भन्दै तीन दिन पछि सेवाग्राहि महिला रितै हात फिर्ता | डाेटीका सरकारी कार्यालयमा विप्लवले टास्याे चुच्चे नक्सा, भुमि फिर्ता लिएरै छाड्ने उद्घाेष | डाेटीमा ३ बर्षिया बालिकालाई बलात्कार गरेकाे आराेपमा १७ बर्षिया किसाेर पक्राउ |

२०७८ साल वैशाख ११ गते राष्ट्रिय जनमोर्चाका केन्द्रीय परिषद सदस्य एवम् अखिल नेपाल किसान महासघंका केन्द्रीय सदस्य र मेरा आदरणीय अंकल हरिकृष्ण पाण्डेकी आमा जयकौरा पाण्डेको ८३ वर्षको उमेरमा निधन भयो । आमाको निधन सेती अस्पतालमा भएको थियो । निधन भऐकै दिन उहाँको शव जलाइयो ।

नेपाली समाज रूढीवादी मूल्य मान्यता र परम्पराले ग्रस्त छ । पहिले देखि नै महिलालाई विभेद गर्ने, पूरूष भन्दा कमजोर सोच्ने माासिकता नेपाली समाजमा छ । महिनावारी हुँदा घरमा बस्न नदिने गोठमा बस्नु पर्ने, दाइजो नल्याएमा शारीरिक र मानसिक यातना दिने गरेको पाइन्छ । अझ कतिपयले त बुहारी वा श्रीमतीलाई घर निकाला गर्ने समेत गर्दछन् ।

त्यस्तै मान्छेको निधन हुँदा महिलालाई असुद्ध ठानेर मलामी अथवा मान्छेको शव जलाउने ठाउँमा जान नहुने मान्यता थियो । तर समय बित्दै जाँदा कतिपय महिला मलामी जान थालेका छन् । म पनि वैशाख ११ गते १४ वर्षको उमेरमा पहिलो पटक मलामी गएँ । कम्युुुनिष्ट विचारधारा भएको घरमा जन्मेकी म यस्ता रुढिवादी परम्परामा विश्वास गर्दिन । त्यसैकारण शवयात्रामा मलाई कुनै प्रकारको अप्ठ्यारो अथवा डर लागेन । बरु त्यहाँ गएर मैले धेरै कुराको अवलोकन गरेँ । मान्छेको शव जलाउँदाको रीति रिवाज र यस्तै कैयौँ कुरा ।

वाल्यकाल देखि नै प्रगतिशील सोच राख्ने आमा–बुवा, दाइ र हजुरबा, हजुुरआमासँग बसेकी म यस्ता रुढिवादी कुरामा विश्वास पनि राख्दिन । सबैले भौतिकवादी संस्कारलाई अंगाल्नु पर्छ भन्ने कुरा मैले बुझेकी छु । पहिलो कदम उठाउँदा अवस्य नै कठिनाइ हुन्छ, सबैले अनेक तर्क पनि राख्छन् । आज भन्दा करिब साढे दुई वर्षअगाडि मेरो प्यारो हजुरबुवाको निधन भयो । उहाँको मृत्यु पश्चात मेरो बुबा मनोज भट्टले उहाँको काजक्रिया नगर्ने निर्णय लिनुभयो । मेरो सबै परिवारले त्यो निर्णयसँग सहमति जनाउनु भयो ।

त्यस्तै हरिकृष्ण पाण्डे अंकलले पनि आफ्नी आमाको काजक्रिया परम्परागत ढंगबाट गर्नुभएन । उहाँले पुरानो परम्परालाई परिवर्तन गरेर प्रगतिशील ढंगले आमाप्रति श्रद्धाञ्जली दिनुभयो । मलाई बाबा र अंकलले उठाउनु भएको कदम उचित लाग्यो । किन भने मान्छेलाई बाँच्दासम्म राम्रो गर्नुपर्छ । निधन भइसकेपछि त शव खरानी भइसक्छ, त्यसको केही अर्थ रहँदैन । हामीले पनि प्रगतिशील विचार र विज्ञानमा विश्वास गर्नुपर्छ । यस्ता रुढिवादी परम्परालाई हटाउँदै जानुपर्छ ।

(लेखक : प्राची भट्ट फारेवेष्ट इङ्लिस बोर्डिङ स्कूल धनगढी, कैलालीमा कक्षा ८ मा अध्ययनरत छिन् । याे लेख युगदर्शन बाट साभार गरिएकाे हाे ।)

सम्बन्धित खवर

लोक सेवा आयोग
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय
सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय
गृह मन्त्रालय
अर्थ मन्त्रालय
परराष्ट्र मन्त्रालय
रक्षा मन्त्रालय
कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय
सञ्‍चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय
कर्णाली प्रदेश
प्रदेश नं. ५
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय
शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय
कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रालय
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय
उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय
महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय
गण्डकी प्रदेश
भूमि व्यवस्था,सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय
सहरी विकास मन्त्रालय
श्रम, रोजगार तथा सुरक्षा मन्त्रालय
वन तथा वातावरण मन्त्रालय
युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय
खानेपानी मन्त्रालय
सर्वोच्च अदालत
निर्वाचन आयोग
प्रदेश नं. १
सुदूर पश्चिम प्रदेश
भुमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय
उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालय
भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालय
प्रदेश लेखा नियन्त्रक कार्यालय
आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालय
सामाजिक विकास मन्त्रालय
प्रदेश सभा सचिवालय
आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालय
मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद्को कार्यालय
प्रदेश प्रमुखको कार्यालय